Адам өмірінің қауіпсіздігі жіті бақылауда

Жаз маусымы басталысымен, жұртшылық суға шомылуға асығады. Алайда қауіпсіздік ережелерін сақтамау және жабдықталмаған су қоймаларында шомылу салдарынан өлім-жітім оқиғалары тіркелуде. Оның алдын алу мақсатында мамандар арнайы рейд өткізді.

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті Қостанай облысы Төтенше жағдайлар департаментінің мәліметтеріне сәйкес, облыс аумағында су айдындарында 7 оқиға орын алып, нәтижесінде 7 адам қаза тапты, оның 2-еуі бала. Осыған байланысты үсіміздегі жылы маусымның 11-13 аралығында Қарабалық ауданының ТЖБ, ҚР ҰҚК ШҚ 2031 әскери бөлімі «Бірлік» шекара заставасының қызметкерлерімен және Белоглин, Новотроицк, Смирнов ауылдық округтерінің жергілікті атқарушы органдарының мамандарымен Тоғұзақ өзенінің жағалаудағы аймағының демалыс орындарына, сондай-ақ ауылдық округтердің су қоймаларына азаматтармен «су айдындарындағы қауіпсіздік ережелерін», сондай-ақ «ормандағы өрт қауіпсіздігі ережелерін» сақтауға қатысты 3 рейд өткізілді.

Рейд барысында демалушыларға тиісті тақырыптарға жадынамалар табыс етілді, сонымен қатар судағы қауіпсіздік және ормандағы өрт қауіпсіздігі ережелерінің негізгі ережелері түсіндірілді. Рейд қорытындысы бойынша 81 адамға нұсқау берілді, 162 дана жадынама таратылды, ал 1 тұлға айыппұл түрінде әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Қарабалық ауданының ТЖБ біздің аудан тұрғындарын жабдықталмаған су қоймаларында шомылуға жол берілмейтінін ескертеді! Суда адамдардың жазатайым оқиғаларының басты себептерінің бірі – жүзе алмау. Ондай адамның кенеттен терең жерге, өзеннің күшті ағысына немесе толқынның соққысына түсіп, өзін-өзі ұстай алмай, суға батып кету қаупі басым.

Суда қаза болудың себебі – тәжірибелі жүзгіштерді созатын, су асты ағымдары, жүзуші, балдырлардың еркін салданатын, сүңгушінің қозғалыстары. Суға батқан зәкірлер, бөренелер және т. б. суға түсу үшін өзен мен көлдердегі жерлер аса қауіпті саналады. Батып бара жатқан адам жиі қозғалған сайын денесі құрысады. Оның басты себептері – суда тоңу, бұлшықеттердің ұзақ уақыт бойғы тынымсыз жұмысы, су температурасының күрт ауытқуы.

Сондықтан құрысу пайда болған кезде не істеу қажет екендігіне тоқталайық. Біріншіден, ең бастысы – тыныштықты сақтаңыз. Судан тезірек шығуға тырысыңыз. Екіншіден, егер денеңізде құрысу байқала бастаса жылдам қимылдамауға тырысыңыз. Жағаға қарай тез жүзуге болмайды, күрт қозғалыстар құрысуды күшейтеді. Үшіншіден, қол саусақтарының тартылуын сезген кезде, қолдың саусағын күшпен жұдырыққа қысып, қолмен сыртқы жаққа қарай қозғалу қажет. Төртіншіден, құрсақ бұлшық еттері тартылғанда екі қолмен бүгіліп, зардап шеккен аяқты ұстап, күшпен өзіне тарту керек.

Бесіншіден, іштің бұлшық еті құрысқанда – ішке тізені күшпен тартқан дұрыс. Алтыншыдан, жамбас бұлшық еттерінің тартылуы кезінде аяқты сыртқы жағынан, балтырдан төмен, тобық (көтерілу үшін) қолмен ұстап, тізеге бүгіп артқа созу керек. Жетіншіден, егер қолдың немесе аяқтың тырысуы өтпесе, тағы да сол әдісті қайталаңыз. Бұлшық етпен жұмыс істеу құрысудың жоғалуын тездетеді. Бұл ретте массаж қимылдарымен құрысып қалған бұлшық етті сипалауға тырысыңыз. Бұдан басқа, құрысулар пайда болған кезде бұлшық ет тітіркенуі қажет. Үлкен тығыздық пен ауырсыну немесе бірнеше рет осы аймаққа қолдың үлкен саусағымен қатты ауырсынуға дейін шымшу не болмаса басу қажет, сол кезде құрысу тоқтайды. Ең бастысы жүзе білмесеңіздер суға жалғыз бармаңыздар.

А.Зейноллин,
Қостанай облысының ТЖД
Қарабалық ауданының ТЖБ
бас маманы, азаматтық
қорғау капитаны