Би өнері – әлемнің рухани елшісі

«Өнер – өнегелі, ақылды адамдарды тәрбиелейтін құрал», – деп В.А. Сухомлинский айтып кеткендей, ол баланың тәрбие үрдісінде өте маңызды рөлді атқарады. Сол өнердің шоқтығы биік түрі – би өнері.

Хореография – гректің «choreia» – «би», «grapho» – «жазамын» деген сөзінен шыққан, яғни шартты белгілер жүйесі арқылы би қимылдарын жазу немесе би және би спектакльдерін қою деген мағыналарды білдіреді. Алғаш рет «Хореография» терминін француз би үйретушісі Р.О. Фейе енгізді. Қазақ жерінде «Хореография» термині 20-сыншы ғасырдың 30-ыншы жылдары қолданыла бастады.

Әр өнер адамзаттың қайғы-қасіретін, ойын, сезімін, неше түрлі бүгінгі, кешегі, тарихи немесе фантастикалық оқиғаларды адамдарға өзіне тән құралдармен, амал-тәсілдермен жеткізуге тырысады. Және сол өнедің әрқайсысы шартты болып келеді. Оның ішінде хореография өнері ерекше. Өйткені, хореография – сөзсіз өнер. Оның негізі – би. Би өнерін дұрыс оқыту – бұл тарихымызды, салт-дәстүрімізді, ұлттық сазымызды таныта отырып тәрбиелеу. Сонымен қатар, оқушының дене бітімін әдемі қалыптасуына үлесі зор, нағыз денсаулықты шыңдайтын пән. Оқытудағы сабақтар: классикалық, халықтық-сахналық, тарихи-тұрмыстық, ұлттық биіміз – қазақ билері, сондай-ақ модерн, латын-американдық, аэробикалық, қазіргі заман билері де қоса оқытылады. Осылайша балаларды жан-жақты болып тәрбиелеуіне үлес қосамыз.

Хореография – ой мен мазмұнды музыкалық-хореографиялық бейне арқылы ашатын сахналық өнердің түрі. Оның қайнар көзі – халық билерінде. Әр халықтың тұрмыс-тіршілік ерекшеліктерін, салт-дәстүрін, ұлттық нақыштағы киімдерін де олардың ұлттық билерінен көре аласыздар. «Арман» хареографиялық би тобы әртүрлі ұлттардың биін билеп, халыққа ерекше көңіл-күй сыйлайды. Біздің репертуарымызда онға жуық, соның ішінде өзбек, үнді, қазақ, ұйғыр, орыс, испан, украин, цыған халықтарының ұлттық билері бар. Жаңа ұлттың биін үйрену барысында, оқушылар сол ұлттпен жақынырақ танысып, ой-өрісін кеңейте түседі.

Бір сөзбен айтқанда, би – адамның ішкі дүниесін байытып, жанын тазартатын құдіретті өнер. Оқушылардың осы өнерге сүйіспеншілігін, өмірге құштарлығын, еңбекке, іскерлікке ынтасын арттыруда жеке тұлғаның қалыптасуына би өнерінің әсері ерекше.

Назым БАТЫРБАЕВА,
Балалар шығармашылық
үйінің директоры,
Федоров ауданы