Орыс мектебінде қазақшаға құлшыныс

Бүгінгі таңда елімізде қазақ тілін меңгерту – тек білім беру саласының ғана емес, тұтас қоғамның алдындағы маңызды міндеттердің бірі. Әсіресе, орыс тілінде оқытатын мектептерде қазақ тілін үйрету барысы ерекше назарды қажет етеді.
Бұл бағытта мұғалім тек пән оқытушысы ғана емес, көпір, бағыт беруші, сенім ұялатушы тұлғаға айналады. Мен орыс тілді аудиторияда қазақ тілін бірнеше жылдан бері оқытып келемін. Өз тәжірибемде байқағаным – оқушылардың тілді үйренуге ниеті бар, бірақ сол ниетті қолдайтын дұрыс орта мен тиімді әдіс жетіспеген жағдайда ынта тез сөніп кетеді. Кейбір оқушылар «мен сөйлей алмаймын», «қате айтамын» деген қорқынышпен өз ойын жеткізуден бас тартады. Бұл – тек тілдік кедергі емес, психологиялық тосқауыл. Сондықтан да мен өз тәжірибемде оқушының сенімін оятуды бірінші орынға қоямын.
Тілді тек грамматикалық ережелермен емес, сезім мен әрекет арқылы үйретуге тырысамын. Сабақтарымда ойын әдістерін, комикс жасау, рөлдік ойындар, пікірталас форматтарын, бейнежазбалармен жұмыс істеуді жиі қолданамын. Мысалы, жақында «Алпамыс батыр» жыры бойынша өткен комикс байқауы оқушылардың танымдық және тілдік белсенділігін айтарлықтай арттырды. Қазақ тілін үйретуде цифрлық құралдардың мүмкіндігі зор. Kahoot, Wordwall, Quizizz сияқты платформалар оқушылардың қызығушылығын арттырып, жарысу элементін енгізу арқылы белсенді қатысуға итермелейді. Сонымен қатар заманауи әндер, қысқа бейнероликтер де дұрыс бағытта ұсынылса, тіл үйренушіге пайдалы бола алады.
Мотивацияны арттыру үшін сабақтан тыс жұмыстардың да рөлі маңызды. Қазақ тіліндегі қабырға газеттері, викториналар, шығармашылық байқаулар – барлығы оқушының тілді тек пән емес, өмірлік құндылық ретінде қабылдауына ықпал етеді. Мұғалім мен оқушы арасындағы өзара сенім, ынтымақтастық, бірлескен ізденіс – табысты тіл үйренудің басты шарттары. Егер мұғалім оқушыны шабыттандырса, оқушы да өзіне сенеді. Біз баланың ішкі әлеуетіне сеніп, оны ашуға көмектесуіміз керек. Қазақ тілінің болашағы – бүгінгі мектеп партасында отырған оқушылардың қолында. Ал оларды қолдау, ынталандыру, бағыттау – біздің, ұстаздардың парызы.

Эльмира КИСИКОВА,
М.Горький атындағы
жалпы білім беретін мектептің
қазақ тілі мен әдебиеті
пәнінің мұғалімі,
Қарабалық ауданы